| progesteron |
|
|
|
WANNEER IS HET NUTTIG OM PROGESTERON TE BEPALEN? - evaluatie van de functie van de gonaden - essentieel bij het onderzoek van amenorroe - volgen van een ovulatiecyclus en zwangerschap WANNEER KAN JE EEN VERLAGING VAN HET PROGESTERONGEHALTE VERWACHTEN? De voornaamste oorzaken zijn: - insufficientie van de hypofyse of de hypothalamus - insufficientie van de ovaria of de testes - insufficientie van de bijnieren - menopauze - ovariectomie WANNEER KAN JE EEN VERHOGING VAN HET PROGESTERONGEHALTE VERWACHTEN? De voornaamste oorzaken zijn: - orale contraceptiva - zwangerschap FYSIOLOGISCHE BASIS VAN PROGESTERON 1. FYSIOLOGISCHE GEGEVENS - bij de man: * de concentratie is laag en afkomstig van: - de bijnieren: * cholesterol wordt in de bijnieren omgezet tot pregnenolon en vervolgens tot progesteron. Deze wordt verder omgezet tot: - 17 OH-progesteron - androsteendion - testosteron - cortisol - de testes: * onder invloed van LH zetten de Leydigcellen in de testes cholesterol om tot pregnenolon en vervolgens tot progesteron en verder tot: - 17 OH-progesteron - androsteendion - testosteron - bij niet-zwangere vrouwen: * het progesteron is afkomstig van verschillende bronnen: - de bijnieren: * de metabole wegen zijn hetzelfde als bij de man - de ovaria: * tijdens de folliculaire fase is de concentratie van progesteron laag en wordt bepaald door de secretie door de bijnieren * tijdens de luteale fase stijgt de concentratie en is een uiting van de hormonale activiteit van het corpus luteum * met de menopauze verdwijnt de activiteit van de ovaria zodat de concentratie van progesteron laag wordt en alleen afkomstig is van de bijnieren - perifere weefsels: * bepaalde weefsels hebben de eigenschap het door de bijnieren gesecerneerde pregnenolon om te zetten tot progesteron - bij zwangere vrouwen: * het circulerende progesteron is afkomstig van verschillende bronnen - de ovaria: * het progesteron is bij de aanvang afkomstig van de activiteit van het corpus luteum - de placenta: * na enkele weken wordt de placenta de voornaamste bron voor de synthese van progesteron. De concentratie stijgt geleidelijk in de loop van de zwangerschap als gevolg van de activiteit van de placenta. - de foetale bijnieren: * op het einde van de zwangerschap is een gedeelte van het circulerende progesteron afkomstig van de synthese door de foetale bijnieren WAT ZIJN DE VOORNAAMSTE FUNCTIES VAN PROGESTERON IN HET LICHAAM? - voorbereiden van de uterus voor een eventuele inplanting van een embryo - stimuleren van de secretie van de endometriale klieren - inhibitie van de uterine motiliteit - inhibitie van de lactatie - negatief feed-back effect op de hypothalamus-hypofyse-as - progesteron is een bron voor verschillende hormonen: androgenen, cortisol, .... STAALNAME VAN VENEUS BLOED VOOR DE PROGESTERONBEPALING - droge buis REFERENTIEWAARDEN - mannen: 0.1 - 0.4 ng/ ml - vrouwen: * voor de puberteit: 0.1 - 0.4 ng/ ml * folliculaire fase: 0.1 - 1.5 ng/ ml * ovulatiepiek: 0.5 - 3 ng/ ml * luteale fase: 2.5 - 30 ng/ ml * menopauze: 0.1 - 0.4 ng/ ml - zwangerschap: * stijgt tussen +- 6 weken en 40 weken tot 200 - 300ng/ ml
|
||