I. Veranderende oorlogsvoering

A. Guerillia oorlogsvoering

B. Veel meer explosieven

1. Blast

2. Brandwonden

3. Inhalatie

II. Anatomische lokalisatie vd letsels

A. Abdominaal

1. Oncontroleerbare bloeding

Veneus

Lever

B. Prioriteiten

1. Abdominaal / thoracaal

Elke penetratie onder de tepellijn vraagt laparotomie

2. Intracraniale bloedverlies

III. Diagnostiek

A. FAST echografie

1. 4 standaard views

Pericardiaal

Rechter bovenkwadrant

Linker bovenkwadrant

Bekken

2. Voorbeeld

Snel en repetitief

Vrij goedkoop

B. Peritoneale lavage

1. Niet te ingewikkeld maken

2. Je ziet bloed of je ziet er geen

3. Als je geen FAST echografie hebt is het nog vallabel

C. Respons op IV vochttherapie

1. Snelle respons

Afwachten

2. Trage respons

Bloedtransfusie

Operatie

3. Geen respons

Snelle operatie

IV. Resuscitation

A. Airway control

B. Externe bloeding stoppen

C. Ernstige shock graad 3 en 4

1. Agressieve infusie verdund het bloed

Houd de bloeddruk eerder rond 80 dan hoger

V. Bij massa's slachtoffers

A. Vaak geen herevaluatie

B. Vragen

1. Is er peritoneale penetratie

2. Is er beschadiging zonder perforatie?

3. Onderzoek de rug!!!

VI. Damage controle chirurgie

A. Bij twijfel, doe een laparotomie

B. Vermijd de dodelijke triade

1. Hypothermie

2. Coagulopathie

3. Metabole acidose

C. Elke van deze drie zal de andere verergeren

D. Doorbreek de viscieuse cirkel

E. Second look operatie na 2-24h

F. Gemiddeld 3-4 procedures

G. Techniek

1. Midline incisie: kan worden uitgebreid

2. 4 kwadrant packing

3. Zoek voor de ergste bloeding, geen manuele druk

4. Doe viscerale rotatiemanoevers

5. ...

6. Controleer op verlies van darminhoud

7. Reseceer non viabele darmsegmenten

8. Verwijder de milt en / of nier(en) zo nodig

VII. Algemeen

A. Stop de bloedverlies

B. Verwijder de belangrijkste contaminanten

C. Houd de patient warm

D. Laat de wonde open om compartiment syndroom te vermijden

VIII. Geen preoperatieve workout

IX. Leverbloeding

A. Kleine bloeding, blijf eraf

B. Kleine opening: pakking

X. Abdominaal compartment syndroom

A. Acute toename in de abdominale druk

B. Door bloed en oedeem

C. Kan volgende problemen veroorzaken

1. Kan de ademhaling blokkeren

2. Kan nierfalen veroorzaken

D. Meting kan je doen door via de blaassonde 50ml NaCl te spuiten en de blaassonde omhoog te houden en de cm te meten

E. Je doet de buik open

1. En sluit het met een zak erover die je inhecht in de huid

XI. Abdominale wanddefecten

A. Onmogelijk te sluiten

B. Mogelijke oplossingen

1. Spierflap

Vertikale snede in de obliques externa

Vertikale snede in de posterieure sheet

Hierdoor wordt de spier veel breder en kan je gemakkelijker sluiten

C. Laterale relaxing incisions

1. Hierdoor vermindert de spanning centraal

2. Je legt best huidgrafts op de laterale incisies

XII. Blast abdomen

A. Symptomen

1. Anamnese

2. Nausea

3. Rectale pijn

4. Testiculaire pijn

5. Acute buik

B. Management: resectie van dood darmweefsel

XIII. Gemiste verwondingen

A. Abdominale perforatie wordt vaak gemist bij kleine projectielen

B. Vooral als gecombineerd met ernstige hersenletsels

XIV. Perforatie van holle organen

A. Afwijking van het genezingsproces

B. Heroperatie nodig

1. Binnen 18-24 uur

XV. Colonletsels

A. Stapels (nietjes) versus manuele anastomosen

1. Bij oorlogschirurgie beter manuele anastomose

B. Plaats colostomie: na 2 weken heroperatie voor herevaluatie

XVI. Rectale trauma

A. Zo mogelijk te herstellen

XVII. Drains

A. Beter volledig open laten van de buik vermits een drain slechts een klein gebied zal evacueren

B. Plaats de drain altijd door een extra incisie

C. Wat moet je met een drain behandelen?

1. Een pancreas altijd

2. Minder indicatie

Nier

Lever

XVIII. Vergeet de achterzijde niet

A. De rug van de patient

B. De rugzijde van de maag

C. De achterzijde van het duodenum

D. Van het colon

E. Retroperitoneale spieren