I. Hypothese

A. We kunnen de transfer van de kinetische energie vertalen naar een projectiel

1. Massa

2. Snelheid

II. Verschillende scoresystemen voor stompe traumata

A. Injurity severity score

B. ...

III. Voor classificatie van oorlogsverwondigen is er nood aan een gestandaardiseerd schema

A. Om verschillende behandelingen te vergelijken

B. Met een wetenschappellijke basis

C. Met wondinformatie van het veld

IV. Factoren

A. Huidwonden

1. E: Entry wound: aantal cm grootste opening

2. X: Exit wound: aantal cm grootste opening

B. Caviteit (C)

1. Kunnen er 2 vingers in zonder exploratie?

Neen: C=0

Ja: C=1

C. Fracturen (F)

1. F0=Geen fracturen

2. F1=Simpele fractuur, beperkte comminutie

3. F2=Fractuur of fracturen met clinisch significante comminutie

D. Vitale structuren geraakt of niet (V)

1. V=0: Geen vitale structuren geraakt

2. V=N: penetratie van de dura van de hersenen of vh ruggemerg

3. V=T: perforatie van pleura of vd larynx of trachea in de hals

4. V=A perforatie van het peritoneum

5. V=H: letsel van een groot bloedvat (carotis, brachiale of popliteale arteriën

E. Metalen: vreemd lichaam zichtbaar op RX?

1. M=0: Neen

2. M=1: één aanwezig

3. M=2: meerdere fragmenten of kogels aanwezig

Shower of lead: gefragmenteerde stukjes lood

Betekent grote energetische absorptie=ernstige weke delen letsels

V. Totaalschema: EXCFVM

A. E: Entry (in cm)

B. X: exit (in cm)

C. C: Caviteit (0 of 1)

D. F: fracture (0, 1 of 2)

E. V: vitale organen (0, N, T, A, H)

F. M: metalen vreemd lichaam (0, 1, 2)

VI. Opmerkingen

A. Enkel voor penetrerende wonden

1. Geen tangentiele oppervlakkige wonden

B. Bij multipele wonden

1. Scoor de 2 meest ernstige

C. Indien de wonde niet classificeerbaar, gebruik U/I

VII. Gradering

A. Weefselschade wordt gemeten met E,X,C en F

1. Graad 1

E + X < 10cm en C0 en F0 of F1

Lage energie-transfer

2. Graad 2

Hoogenergetisch transfer wonde

3. Graad 3

Massieve energie transfer

B. Typering vd wonde

1. Type ST

Weke delen wonde, F0, V0

2. Type F

Wonde met fracturen

3. Type V

Levensgevaarlijk

4. Type CF

VIII. Aantal operaties per patient versus classificatie

A. Gradering geeft goede prognostische indicator voor

1. Aantal operaties nodig

2. Aantal complicaties

IX. Voorbeelden van wonden en hun gradering + behandeling

A. Wonde thv schouder

1. Behandeling: enkel antibiotica en driehoeksverband

B. Wonde thv de abdomen

1. Graad 2 vitale wonde vd abdomen

2. Wat te weten?

Hoeveel organen zijn beschadigd?

Weet je enkel na openen van het abdomen

Is een secundaire classificatie

C. Patient C: been: graad 3 fractuurwonde

1. Grote kans op nood aan amputatie

D. Patient D

1. Graad 1 weke delen wonde

E. Patient E

1. Zelfde kogel perforeerde zowel de voet als het onderbeen

Weinig kinetische energie

Spieren zijn zacht

Is het nodig om de kogel te verwijderen?

Door geraakt te zijn met het been in flexie

F. Patient F1:

1. Klein fractuurtje

2. Arteria poplitea geraakt

Graad 1 wonde maar vitale organen geraakt

Kan leiden tot overlijden

Amputatie kan nodig zijn

G. Pat G

1. 2 wondjes

Graad 1: Geen excisie

Graad 2: excisie nodig

H. Pat H

X. Mortaliteit versus gradering

A. Gradering zegt weinig over de specifieke letsels

B. Moeilijk te correleren vermits graad 3 zelden het ziekenhuis halen en dus minder in aantallen zijn

XI. Opmerkingen: als je mee wil met een missie van het ICRC moet je

A. De standaard behandelingsprotocollen gebruiken

B. De classificatie gebruiken

Deze tekst bestaat uit persoonlijke nota's van de cursus oorlogschirurgie van het Internationale Rode Kruis (ICRC) te Geneve. Voor meer gegevens verwijst de auteur naar www.icrc.org en naar het boek: War Surgery, working with limited resources in armed conflict and other situations of violence, volume 1 van C. Giannou en M. Baldan