I. Thv welke lichaamsdelen komen dodelijke schotwonden voor?Hoeveel schotwonden zijn dodelijk

A. Hoofd 21%

 47% dodelijk

B. Thorax 13%

25% dodelijk

C. Abdomen 10%

 15% dodelijk

D. Onderste ledematen

E. Bovenste ledematen

II. Takken van wondballistiek

A. Fysische

1. Interactie tussen kogel en lichaam

2. Biomechanische wondmechanismen

3. Beweging vd kogel

4. Energie transfer

5. Kogeldeformatie

6. Invloed bij impact op

Botten

Bloedvaten

B. Medico biologische

1. Effecten

Biologische

Fysiologische

C. Forensische

III. Toepassingsdomeinen

A. Chirurgie: gedrag van projectielen in weefsel

1. In weke delen

Ingangsopening

Soms uitgangsopening

Soms klein

Soms groot

Virtuele ruimte door absorptie van energie in de weefsels

Deze virtuele ruimte creëert weke delen letsels

Deze ruimte implodeert kort na het ontstaan

In gelatine zien we de implosie

In zeep is er geen implosie en zien we de grootte van de caviteit

Sommige factoren beïnvloeden de grootte en vorm van deze ruimte

De grootte van de ruimte wordt bepaald door de energieabsorptie. Deze wordt bepaald door

De massa van de kogel

Een lichte plastieken kogel geeft een veel grotere holte

Dan een zware metalen kogel

De snelheid van de kogel

Low velocity: handvuurwapens en jachtgeweer (rifle)

High velocity: oorlogswapens

Veel groter impact

De vervormbaarheid van de kogel

Full metal jacket blijft intact: veel kleinere ruimte

Semi-full metal jacket vervormt: veel grotere energieabsorptie: grotere caviteit

Op RX ook meer kleine fragmenten van de kogel te zien

Voor oorlogswapens is het verboden

Geeft frequent discussies tijdens een conflict dat de tegenpartij zou gebruik maken van illegale kogels

Dit is moeilijk te bewijzen, bovendien kan zo'n wonde ook veroorzaakt worden door een Ricochet schot (zie later)

In civiele situaties is het niet verboden

Jachtvuurwapens

Ordehandhaving: politiepistool

Kanteling

De baan die de kogel maakt

Vallende kogel

Is een kogel die terug neer komt na een salvo in de lucht en bij het neerkomen mensen raakt

RICOCHET wonde

Dit is een wonde met een grote caviteit maar toch is veroorzaakt door een full metal jacketed

De schade is veel groter in de weefsels

Hoe komt dit?

Doordat de kogel alvorens hij het slachtoffer binnendrong afketste op iets anders en daardoor begon te kantelen

Dit leidt frequent tot discussies tijdens oorlogsvoering ivm mogelijk gebruik van illegale kogels (semi-full metal jacket)

Komt zeer frequent voor omdat automatische oorlogswapens zeer veel kogels afvuren in de hoop iemand te raken

Hierdoor hogere kans op afgeketste kogels

Contactschot

Door de loop tegen het lichaam (het hoofd) aan te drukken krijgt het lichaam niet alleen de kogel te verwerken, maar ook de drukgolf veroorzaakt door de ontploffing van het buskruit.

De afstand die wordt afgelegd in de weefsels

Als een kogel door een arm gaat kan het zijn dat er nog geen caviteit is gevormd omdat de energie niet is afgegeven

Door beschermkledij

Kogelvrije vesten in Kevlar beschermen tegen low velocity kogels omdat ze de energie volledig absorberen

Kogels met hoge velociteit gaan erdoor

In 70% zijn de letsels identiek aan het niet dragen van de vest

In 30% zijn de letsels erger dan zonder vest

Dit komt door de vervorming en/of kanteling van de kogel door de vest

Enkel keramische platen beschermen tegen high-velocity kogels

Deze zijn zeer zwaar

Vaak ook beperkte oppervlakte bedekt

2. Wondinfecties

3. Rotatiesnelheid van de kogel

Dit wordt bepaald door de groeven in de loop

De Vietnam kogel draaide te traag in de gebruikte geweren

Hierdoor ontstond meer kanteling van de kogels

Met als gevolg zwaardere verwondingen

Hierdoor ontstond discussie en wetgeving ivm al dan niet gebruik van FMJ kogels

Historisch belangrijk want andere wetgevingen volgden ivm gebruik van

Anti-persoonsmijnen

Kogels in materiaal dat niet radio-opaak is

B. Forensische toepassingen: voor reconstructies van misdaden

C. Munitietechnologie

1. Effectiviteit

2. Gevaarlijkheidgraad

D. Internationale wetgeving

1. Meten van het verwondingpotentieel van wapens

IV. Wapens en munitie

A. Wapens

1. Indeling

Kleine vuurwapens

Definitie

Draagbare vuurwapens

Die door één of twee handen kunnen worden bediend

Met een kaliber tot 15 (vroeger tot 20)mm

Ingedeeld naar gebruik

* vuistvuurwapens

= handvuurwapen of "hand gun"

Is een vuurwapen dat men in de gesloten hand houdt, de vuist

Indeling

Revolvers

Kogels zitten in een draaiend magazijn of trommel

.38 special

Meest gebruikte kaliber vuur revolvers

Pistolen

Indeling

Enkelschots

Met schuifmagazijn

9x19mm: meest gebruikte kaliber ter wereld

* scherpschuttergeweer (sniper rifle)

Ook wel sniper rifle. 

Vaak betere dan standaardkwaliteit

Meestal is uitgerust met een richtkijker met vaste of instelbare vergroting

Ook is vaak het trekkermechaniek verbeterd zodat dit soepeler en zonder kruip werkt.

Het effectieve bereik ligt, afhankelijk van het wapen en het kaliber, tussen

300m

2300m

Lichtere machinepistolen of pistoolmitrailleurs

Wapen dat door het indrukken en ingedrukt houden van de trekker automatisch schot na schot afgeeft, waarbij onder andere de terugstoot gebruikt wordt om opnieuw te laden en te vuren.

Machinepistool of pistoolmitrailleur is een aanvalswapen

Men kan deze wapens vanaf de schouder of de heup afvuren

Het verschil met machinegeweren en aanvalsgeweren

Het wapen is lichter

Geen krachtige terugslag

Hetzelfde kaliber als veel pistolen

Een pistoolmitrailleur schiet gericht tot ongeveer 100 meter

Voorbeelden

* de Duitse MP18  de eerste echt pistoolmitrailleur of machinepistool

* de Israëlische IMI Uzi

* de Duitse MP40 (vaak foutief Schmeisser genoemd)

* de Britse Stengun

* de Amerikaanse Thompson (of Tommy-gun)

* de Sovjet-Russische PPSh-41

* de Belgische FN P90

* de Tsjechische CZ Skorpion

* de Duitse Heckler & Koch MP5

'echte' machinegeweren

De Israëlische UZI

De FN MAG

Aanvalsgeweer

Voor gevechten op middellange afstanden

Meeste hebben 2 standen

* automatisch vuur voor dichtbij en

* semiautomatisch voor langere afstanden.

Belangrijkste types

Het eerste aanvalsgeweer was het Duitse Stg 44, aanvankelijk MP44 genoemd

Bijv. AK 47

Ontworpen door Michael Kalasjnikov

Volledige naam is Avtomat Kalasjnikova obraztsa 1947 goda

Vrij vertaald is dat "Machinegeweer van Kalasjnikov van het model van het jaar 1947

Populair omdat

Hoge betrouwbaarheid

Lage productiekosten

Gemakkelijk onderhoud

Er zijn talloze modellen en fabricaten in omloop, met uiteenlopende accuraatheid

Kenmerken

Land van herkomst: Rusland

Gewicht geladen geweer: 5,13 kg

Kaliber: 7,62 × 39 mm

Capaciteit: 30 patronen

Maximale effectieve schootsafstand: 300 m

AKM

= gemoderniseerde AK47

Gezichtsafstand: 800 m

Accurate afstand: 250 m

Terugslag: 700 m/s

* jachtgeweer

Ook wel "shotgun" genoemd

Is een vuurwapen met één of twee lopen boven of naast elkaar

Waarmee men voornamelijk hagelpatronen  afschiet.

Gebruikt voor de jacht op klein wild of het kleiduivenschieten.

Voor de jacht op grotere soorten wild kunnen deze geweren ook geladen worden met gladlooppatronen (zogenaamde slugs), waarvan de hagellading vervangen is door een enkele kogel.

* sportwapen

Zware wapens

Zoals

Kanon

Geschut dat een projectiel in een nagenoeg rechte baan op het doel afschiet. Ook vlakbaangeschut  genoemd

Kanonskogel

Weegt zo'n 40 kg

Shell lichaam

Explosieven erin

Booster

Ontstaan van 1000-5000 fragmenten

Houwitser

Is een vorm van krombaangeschut of worpgeschut genoemd, in tegenstelling tot vlakbaangeschut zoals het kanon, dat projectielen  bijna horizontaal afvuurt.

Mortier

Is een stuk artillerie met een zeer korte, rond een hoek van 45° geplaatste loop. De mortier behoort tot het krombaangeschut of worpgeschut

Zoals bij alle krombaanwapens is de nauwkeurigheid van de mortier beperkt, doordat de wind de baan van het projectiel sterk kan beïnvloeden.

2. Hoeveel zijn er in omloop?

90-120 miljoen oorlogswapens

70-100 miljoen zijn Kalasnikows

B. Munitie

1. Cartridge

Bestaat uit

Kogel

Huls

Poeder

Primer

Om het poeder aan te steken

2. Een kogel kan bestaan uit

Oude kogels

Lood tot 19e eeuw

Later jacketed met

Met jacket van

Koper

Staal

Hedendaagse kogels

Militair

Full metal jacket

Lood binnenin

Volledig omhulsel van koper

Maten

7.62 x 51

7.62 mm

51 lengte van de case

5.56 x 45

Semi-jacketed

Omhulsel is vooraan niet volledig gesloten

1896 eerste Dum Dum kogel gemaakt in India in stadje Dum Dum

Hard core

Het lood is vervangen door hard metaal om betere penetratie te bekomen

Tracer

Geeft licht om de kogel te kunnen zien vliegen

Jachtkogels

Semi-jacketed

Semi jacketed met holle punt

Loodvrije kogel die vervormt

Van koper

C. Het schot

1. De cartridge zit in de kamer

2. De kogel schuift door de loop

Deze is vaak gedraaid om rotatie rond de as te veroorzaken

3. 3 gram poeder geeft 3 liter gas bij ontploffing

4. Hoe vliegt een kogel?

Een kogel draait snel om zijn eigen as

Spinning: 3000 rotaties per seconde

Hierdoor blijft zijn vlucht zo stabiel mogelijk

M16 bullet injuries gaven grote wonden in Vietnam

Het ging om de loop die te weinig rotaties gaf

Een kogel tolt ook traag rondom zijn as

Hierdoor kan hij wat afwijken

5. Hoe snel vliegt een kogel?

V. Besluiten ivm experimentele simulatie van schotwonden

A. Helpt om de verwondingmechanismen te begrijpen

B. Helpt bij de diagnostiek van

1. Schotwonden

2. Fragmentverwondingen

C. Helpt bij het limiteren van de effectiviteit van kogels

D. Maakt het mogelijk om een reconstructie uit te voeren bij schietincidenten

1. Bij criminele activiteiten

2. In oorlogssituaties

E. Nut van een helm

1. Niet voor stoppen van high velocity kogels

2. Wel voor opvangen fragmenten, glas, etc.

Deze tekst werd samengesteld  uit persoonlijke nota's van de cursus oorlogschirurgie van het Internationale Rode Kruis (ICRC) te Geneve. Voor meer gegevens verwijst de auteur naar www.icrc.org en naar het boek: War Surgery, working with limited resources in armed conflict and other situations of violence, volume 1 van C. Giannou en M. Baldan