Skip to content

Home SYMPTOMEN jeuk (pruritis) JEUK (PRURITIS)
JEUK (PRURITIS) PDF Afdrukken E-mail
Artikelindex
JEUK (PRURITIS)
1.Oorzakelijke mechanismen
2.Diagnostiche workup
Uitlokkende factoren
Activiteiten
Jeuk
Geassocieerde symptomen
3.DD
3.Dermatologisch
Infectieus
Hematologisch
Neoplastich
Metabol / endocrien
Neurologisch
Renaal
Rheumatologisch
Psychiatrisch
4.Therapie
Alle pagina's

JEUK (PRURITIS)

 Active Image

synoniemen: cnesmus, pruritus,
Jeuk is een kriebelig onaangenaam gevoel van de huid
of slijmvliezen dat aanleiding geeft tot krabben of wrijven.
Er zijn vele oorzaken mogelijk.

Soms kan je lokatie, de aard en het moment van
voorkomen van de jeuk al suggereren wat de oorzaak is:
's nachts meer intensief: denk eerder aan schruft
proximaal meer dan distaal: denk aan multiple sclerose
bij plotse temperatuurswijzigingen: denk aan polycythemia vera

Ook bijkomende kenmerken kunnen ons inlichtingen verschaffen:
Wel of geen rash aanwezig
Rillingen?
Roodheid?
Gegroepeerde papels? blaasjes?
Locatie
     Tussen vingers
     Tussen tenen
     Pubaal
     Oksels
     Tepels
     Gegeneralliseerd
Droge huid?
Geelzucht?

 

1. Oorzakelijke mechanismen

Eens er jeuk ontstaat, begint er vaak een cyclus:
Jeuk => krabben => jeuk

De perifere zenuwvezels die gevoelig zijn voor jeuk
zijn de C-zenuwvezels in de opperhuid.
Zij kunnen zijn geïrriteerd door mediatoren
     Histamine
     Serotonine
     Trypsine
     Proteasen
     Peptiden die histamine vrijstellen
               Bradykinine
               Vasoactieve intestinale peptiden
               Substance P
Er zijn ook receptoren die bij prikkeling jeuk kunnen veroorzaken.
     Een voorbeeld hiervan is bij gebruik van opium

Prostaglandines werken drempelverlagend bij het ontstaan van jeuk.

 

2. Diagnostische workup

Meestal is een goede anamnese richtinggevend.
Vaak is het moeilijk om de juiste oorzaak te achterhalen.
Een goede beschrijving is belangrijk.
Vraag ook de familiale belasting na.
Een laboratoriumonderzoek of een dermatologisch consult
zijn zelden dringend nodig.
Bij blijvende jeuk kan een dermatoloog soms beslissen
tot het uitvoeren van een huidbiopsie.

 

Medische Voorgeschiedenis

allergie
asthma
AIDS


Uitlokkende factoren

water
hitte
droogte
koude
vochtigheid
producten
     medicatie
     zeep
     haarspray
     lotion
     parfum
     cosmetica
     wasproducten

 

Activiteiten

sexueel
werk
hobbies
huisdieren
reizen

 

Jeuk

Ontstaan
Karakter
Duur
Ernst

Locatie
     Diffuus: denk aan schurft of insektenbeten
     Gelocaliseerd:
          Genitaliën
          Tussen tenen
          Oksel
          Rond haarfollikels: Folliculair

Aard huidletsels
     Papels
     Pustels
     Rode vlekken
          Rond
          Polymorf

Andere huidtekenen
     Hyperpigmentatie
     Afscheidingen
     Schilferig

 

Geassocieerde symptomen

nachtzweten
koorts
tremor
gewichtsverlies
vermoeidheid

 

3. DD

Zoals reeds gezegd is er een brede waaier
van mogelijke oorzaken van jeuk.

 

Dermatologisch

DROGE HUID

ZONNEBRAND

INSEKTENBETEN
    • Schurft: Huidplooien
    • hoofdluizen
    • schaamluizen: enkel is schaamstreek
    • vlooien: vooral onderbenen
    • andere insekten

DERMATITIS (ECZEMA)
    • Atopische dermatitis: = allergisch eczeem
    • Contactdermatitis
    • Nummulaire dermatitis:
=discvormig, muntvormig

MEDICATIE-GEINDUCEERD
    • Meestal ook rash
    • Opiaten
    • Aspirine
    • Quinidine
    • Antimalaria
    • Fenothiazines
    • Isoniaziden
    • Vitamine B complex
    • Hormonen
     Oestrogenen
     Progestagenen
     Testosterone
    • Tolbutamide

NETELROOS (URTICARIA)
          Overgevoeligheid voor fysische factoren
               koude
               vocht: zwemmersjeuk

LICHEN PLANUS
=ruber planus
=kleine glanzende hevig jeukende roze tot
blauwachtige knobbeltjes,
vooral aan de hals en de voorarmen en in de mond
EOSINOFIELE FOLLICULITIS
=ontsteking van de haarfollikels

DERMATITIS HERPETIFORMIS
huiduitslag bestaande uit kleine met helder vocht gevulde blaasjes die zich in groepjes vormen en spoedig verdrogen.

SEBORRHOISCH ECZEEM
    • Huidschilfers en roodheid
    • Lokaties:
Hoofdhuid
Wenkbrauwen
Gelaat
Oksels
Borsten

 

Infectieus
HIV
PARASIETEN
Haakworm
Ascariasis
Onchocerciasis
Trichinosis

  HIV

  Parasieten

 

Lever-gal (uremische jeuk)

GALWEGOBSTRUCTIE

PRIMAIRE LEVERCIRRHOSE
Eerste tekenen thv
     Handen
     Voetzolen

MEDICATIE GEINDUCEERDE CHOLESTASE
Chlorpropamide
Oestrogenen
Fenothiazine
Allopurinol
ZWANGERSCHAP-GEINDUCEERDE
INTRAHEPATISCHE CHOLESTASE

CHRONISCHE HEPATITIS

Vooral hepatitis-C


Hematologisch

Polycythemia vera
Anemie tgv ijzertekort
Paraproteïnemie
Waldenström macroglobulinemie
Mastocytose

 

Neoplastisch

Lymfomen: Hodgkin-lymfoma
Mycosis fungoides
Leukemie
CZS tumoren
Multipel myeloma
Carcinoiden
Viscerale tumoren:
     Borstca
     Maagca
     Longca

 

Metabool / endocrien

Uremie
Hyperthyroidie
Hypothyroidie
Diabetes
Carcinoid

 

Neurologisch

Multiple sclerose
Hersenabces
Herseninfarct
Hersentumor
Creutzfeldt-Jacob
Notalgia paresthetica: Locatie thv rug
     aan de mediale rand van de scapula

 

Renaal

Chronisch nierfalen
Chronische dialyse

 

Rheumatologisch

Sjögren syndroom
Dermatomyositis

 

Psychiatrisch

Psychogene jeuk
Stress
Angst
Neurosen
Waanbeelden van parasitose

 

4. Therapie

ALS DE OORZAAK NIET KAN ACHTERHAALD WORDEN
     start eventueel met antihistaminica (Zyrtec, Phenergan)
     stop zo mogelijk potentieel uitlokkende medicatie
BIJ EEN DROGE HUID
     kan men met hydraterende lotions of olie vaak helpen

LOKAAL KALMERENDE STOFFEN
Mentol
Kamfer
Eucalyptus
Calamine lotion

ZALVEN DIE SUBSTANCE P VERWIJDEREN
Capsaicine
Werken pas na een week
Best tijdelijk combineren met bv emla creme

BIJ CONTACTDERMATITIS
          een corticoïdlotion
          vermeiden van de uitlokkende stof

BIJ LUIZEN OF SCHURFT
Permethrinezalf

ANTIHISTAMINEZALVEN
     Let op, bij gebruik tijdens contact met zonlicht
      kunnen deze een zonneallergie veroorzaken!

BIJ ZWEMMERSJEUK
Onmiddellijk droogwrijven
Antihistaminica
Lokaal:
     Koude compressen
     Calaminelotion
     Lokale steroiden

BIJ UREMISCHE JEUK
    Ultravioletlicht

 

 

 

Statistics

Artikelweergaven (hits) : 2494493

Banners

Het hart klopt in de... is een initiatief om zowel basisreanimatietechnieken als het gebruik van AED toestellen te promoten bij het grote publiek in de Belgische kempen. Voor meer informatie ga naar www.hethartkloptin.be