ACTH als homeopathisch middel

ACTH als homeopathisch middel

 Chemische verbinding, chemische formule en andere benamingen

ACTH staat voor adrenocorticotroop hormoon. Het is een polypeptidehormoon dat in het menselijk lichaam wordt geproduceerd door de hypofysevoorkwab. Het hormoon bestaat uit een keten van 39 aminozuren en wordt daarom ook aangeduid als ACTH 1–39. Chemisch behoort het tot de peptidehormonen en het ontstaat uit het grotere prohormoon pro-opiomelanocortine (POMC). Andere benamingen zijn adrenocorticotropic hormone, corticotropine of corticotropin.

Fysiologisch stimuleert ACTH de bijnieren om glucocorticoïden te produceren, voornamelijk cortisol. Het hormoon speelt een centrale rol in de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as, een belangrijk stressregulatiesysteem van het lichaam. In de conventionele geneeskunde wordt synthetisch ACTH soms gebruikt bij bepaalde neurologische aandoeningen zoals infantiele spasmen.

In de homeopathie wordt ACTH bereid uit het hormoon zelf en behoort het tot de groep van sarcodes. Sarcodes zijn remedies die worden gemaakt uit gezonde weefsels, hormonen of fysiologische secreties van het menselijk lichaam.

 

Oorsprong van de sarcode

ACTH als homeopathisch middel wordt bereid uit het natuurlijke hormoon dat door de hypofyse wordt geproduceerd. Sarcodes werden ontwikkeld vanuit het idee dat een verdunde en gepotentieerde vorm van een lichaamseigen stof de regulatie van het betreffende orgaan of systeem kan ondersteunen. Het middel wordt vooral gebruikt wanneer de regulatie van de bijnierfunctie, stressrespons of hormonale balans verstoord lijkt.

De ontdekking van sarcodes in de homeopathie werd in de twintigste eeuw verder uitgewerkt, onder andere door J. H. Clarke en latere homeopathen die endocriene systemen bestudeerden. ACTH wordt vooral gebruikt bij situaties waarbij de bijnier-as onder- of overbelast lijkt.

 

Thema’s van het middel volgens Rajan Sankaran

Binnen de benadering van Rajan Sankaran worden sarcodes vaak gezien als middelen die een dysregulatie van een specifiek fysiologisch systeem weerspiegelen. Bij ACTH staat vooral de stressrespons centraal. Het kerngevoel draait rond voortdurende druk, het gevoel altijd te moeten presteren en een lichaam dat voortdurend in een alarmfase staat.

Het typische thema kan worden omschreven als een toestand van chronische stressadaptatie. De patiënt voelt zich opgejaagd, overbelast en uitgeput, maar blijft toch doorgaan. Er is vaak een combinatie van innerlijke spanning en uitputting. Het organisme staat als het ware permanent in een staat van stressactivatie.

Sankaran zou dit middel vooral plaatsen in een miasmatische context die verwant is aan het kankermiasme. De reden hiervoor is het voortdurende gevoel van druk en de noodzaak om perfect te functioneren onder stress. De patiënt probeert controle te houden over een systeem dat eigenlijk uitgeput raakt. Dit leidt tot een patroon van oververantwoordelijkheid, perfectionisme en uiteindelijk collaps.

 

Thema’s van het middel volgens Jan Scholten

In het geval van ACTH kan men denken aan de regulatie van energie, stress en herstel. Wanneer dit systeem uit balans raakt ontstaan klachten van chronische uitputting, stressgevoeligheid en hormonale dysregulatie.

 

Psyche van het middel

De psychische toestand wordt vaak gekenmerkt door langdurige spanning en overbelasting. De patiënt voelt zich verplicht om steeds door te gaan ondanks vermoeidheid. Er kan een gevoel bestaan van voortdurende druk of verantwoordelijkheid.

Typische kenmerken zijn innerlijke onrust, prikkelbaarheid en vermoeidheid. Soms wisselen perioden van overactiviteit en uitputting elkaar af. De patiënt kan moeilijk ontspannen en heeft het gevoel dat hij constant onder stress staat.

 

Observaties bij de patiënt

Tijdens een consultatie kan men een persoon zien die gespannen en vermoeid oogt. Vaak is er een combinatie van mentale overbelasting en lichamelijke uitputting. De patiënt kan snel spreken, veel verantwoordelijkheden opnemen en moeite hebben met rust nemen.

Er kan een geschiedenis zijn van langdurige stress, burn-out, chronische vermoeidheid of hormonale ontregeling. Soms is er een duidelijk verband tussen stressvolle levensomstandigheden en het ontstaan van lichamelijke klachten.

 

Specifieke kenmerken bij kinderen

Bij kinderen kan men een beeld zien van hyperactiviteit afgewisseld met sterke vermoeidheid. Sommige kinderen hebben slaapproblemen, prikkelbaarheid of concentratiestoornissen. In bepaalde gevallen wordt ACTH overwogen bij neurologische aandoeningen waarbij ook hormonale regulatie betrokken is.

 

Belangrijkste lichamelijke klachten en lokale symptomen volgens materia medica

Omdat ACTH vooral een endocrien regulerend middel is, richt het zich voornamelijk op systemen die door de bijnieren en cortisol beïnvloed worden.

Veel voorkomende lichamelijke klachten zijn chronische vermoeidheid en uitputting. Ook hormonale stoornissen kunnen voorkomen, zoals bijnierinsufficiëntie of verstoringen van de stressrespons.

Het middel kan overwogen worden bij aandoeningen waarbij de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as een rol speelt. Voorbeelden zijn chronische stresssyndromen, burn-out, chronisch vermoeidheidssyndroom en sommige auto-immuunprocessen.

Er kan ook een rol zijn bij ontstekingsziekten, aangezien cortisol een belangrijke ontstekingsremmende werking heeft. Wanneer de regulatie van cortisol verstoord is, kunnen ontstekingsprocessen moeilijker onder controle blijven.

 

Ziekten die vaak in verband worden gebracht met het middel

Chronisch vermoeidheidssyndroom
Burn-out en langdurige stress
Bijnieruitputting of dysregulatie van de bijnier-as
Auto-immuunziekten waarbij stress een belangrijke rol speelt
Chronische ontstekingsziekten
Neurologische aandoeningen waarbij hormonale regulatie betrokken is

 

Meest gebruikte potenties en indicaties

Lage potenties zoals D6 of D12 worden soms gebruikt bij regulatie van hormonale functies of bij chronische vermoeidheid.

Middelhoge potenties zoals C30 kunnen worden toegepast wanneer er een duidelijk constitutioneel beeld is van stressuitputting en hormonale dysregulatie.

Hogere potenties zoals C200 of hoger worden soms gebruikt wanneer de klachten sterk verbonden zijn met langdurige stress en diepere regulatiestoornissen van het organisme.

 

Diagnose

Generalities chronic fatigue syndrome

 

Vergelijkbare middelen

Cortisonum

Dit middel heeft eveneens betrekking op het bijnierhormoon cortisol. Het wordt vaker gekozen wanneer de patiënt duidelijke symptomen heeft van langdurig gebruik van corticosteroïden of wanneer er een beeld is van onderdrukte ontsteking. Cortisonum past beter wanneer het lichaam afhankelijk lijkt van externe hormonen.

 

Adrenalinum

Dit middel past beter bij acute stressreacties en een toestand van voortdurende alarmfase met hartkloppingen, angst en hyperactiviteit. Wanneer de symptomen eerder acuut en sympathisch zenuwstelsel gedreven zijn, kiest men eerder Adrenalinum dan ACTH.

 

Phosphoricum acidum

Dit middel lijkt op ACTH bij chronische vermoeidheid en uitputting, maar de oorzaak ligt eerder in emotionele uitputting door verdriet of mentale overbelasting. De patiënt is apathisch en leeg, terwijl bij ACTH vaak nog een gevoel van innerlijke spanning aanwezig is.

 

Kalium phosphoricum

Dit middel wordt gekozen bij zenuwuitputting door mentale overbelasting. Het past beter wanneer de klachten ontstaan door langdurige studie, werkstress of mentale inspanning en gepaard gaan met nerveuze zwakte en prikkelbaarheid.