Belladonna

Belladonna als homeopathisch middel

Chemische verbinding en benamingen

Belladonna is een homeopathisch middel dat wordt bereid uit de plant Atropa belladonna. Deze plant behoort tot de nachtschadefamilie, Solanaceae. De belangrijkste werkzame stoffen in de plant zijn tropaanalkaloïden, vooral atropine, hyoscyamine en scopolamine. De chemische formule van atropine is C17H23NO3. Andere benamingen voor de plant zijn wolfskers, dollekervel en deadly nightshade. In de conventionele farmacologie wordt atropine gebruikt vanwege zijn anticholinerge werking, onder meer bij oogonderzoek, bradycardie en vergiftigingen.

 

De plant

Atropa belladonna is een meerjarige kruidachtige plant die vooral voorkomt in Europa en delen van Azië. De plant kan ongeveer anderhalve meter hoog worden. Ze heeft grote groene bladeren, paarsbruine klokvormige bloemen en glanzende zwarte bessen. De bessen zijn zeer giftig. Historisch werd de plant gebruikt in cosmetica. Italiaanse vrouwen druppelden een extract in hun ogen om de pupillen te verwijden, waardoor de ogen groter en aantrekkelijker leken. Vandaar de naam belladonna, wat mooie vrouw betekent.

 

Medicinale toepassingen van de plant

In de klassieke geneeskunde werden extracten van belladonna gebruikt als krampstillend middel en bij maag en darmkrampen, astma en pijn. Door de atropinewerking vermindert het parasympathische activiteit, waardoor onder andere pupilverwijding, droge slijmvliezen en versnelde hartslag optreden. De toxiciteit van de plant is echter groot en daarom wordt ze tegenwoordig nog slechts in sterk gecontroleerde farmacologische preparaten gebruikt.

 

Homeopathische thema's van de plantenfamilie

Belladonna behoort tot de Solanaceae, de nachtschadefamilie. Homeopathisch wordt deze familie vaak geassocieerd met intense reacties van het zenuwstelsel, plotselinge agressie, angst, hallucinaties en een gevoel van bedreiging of achtervolging. Typisch zijn extreme toestanden met plots begin en sterke intensiteit.

Andere belangrijke middelen uit deze familie zijn:

Stramonium
Hyoscyamus niger
Capsicum
Tabacum
Mandragora

In de visie van moderne homeopathie vertegenwoordigt deze familie vaak een toestand van extreme gevoeligheid voor bedreiging en een sterke reactie van het autonome zenuwstelsel.

 

Thema's volgens Rajan Sankaran

Volgens Rajan Sankaran behoort Belladonna tot de Solanaceae met het centrale thema van plotseling gevaar en acute verdediging. Het organisme reageert alsof het aangevallen wordt. De reactie is explosief en intens.

Typische thema's zijn:

plotselinge agressie
acute angst of paniek
overgevoeligheid voor prikkels
gevoel van dreiging
extreme intensiteit

De reactie van Belladonna is acuut en heftig. De patiënt kan plots hoge koorts ontwikkelen, met rood gezicht, verwijde pupillen en kloppende pijn.

 

Miasmatisch plaatst Sankaran Belladonna voornamelijk in het acute miasma. Dit miasma wordt gekenmerkt door plotselinge, intense symptomen die snel ontstaan en ook weer snel verdwijnen wanneer het organisme herstelt.

 

Thema's volgens Jan Scholten

Scholten beschrijft bij planten vooral de gevoeligheid en reactiviteit van het organisme. Bij Belladonna ziet men een extreem reactief zenuwstelsel.

De prikkelverwerking is overdreven. Elke stimulus kan een heftige reactie veroorzaken. Dit verklaart de typische overgevoeligheid voor licht, geluid, aanraking en beweging.

 

Psyche van het middel

De Belladonna patiënt reageert plotseling en explosief. De emoties kunnen sterk en oncontroleerbaar zijn. Er kan sprake zijn van woede, delirium of hallucinaties. Kinderen kunnen plots beginnen schreeuwen of slaan. Er kan ook angst zijn voor denkbeeldige dingen, zoals monsters of dieren.

De mentale toestand kan wisselen tussen agitatie en verwardheid. Tijdens koorts kunnen hallucinaties optreden.

 

Observaties bij de patiënt

Tijdens een consult kan men bij een Belladonna patiënt vaak volgende kenmerken zien:

rood en warm gezicht
glanzende ogen met verwijde pupillen
kloppende bloedvaten in de slapen
droge huid
overgevoeligheid voor licht en geluid
onrust en plots gedrag

Het begin van klachten is vaak zeer plots.

 

Specifieke kenmerken bij kinderen

Belladonna is een zeer belangrijk kinderremedie. Typische kenmerken zijn:

plots hoge koorts
heet rood gezicht met koude handen en voeten
grote pupillen
delirium of hallucinaties
kind schrikt plots wakker uit slaap
overgevoeligheid voor licht en lawaai

Kinderen kunnen ook plots agressief worden of bijten.

 

Belangrijkste lichamelijke klachten volgens Boericke en Phatak

Belladonna heeft vooral affiniteit met het zenuwstelsel, de hersenen, de bloedvaten en acute ontstekingen.

Belangrijke symptomen zijn:

hoge plots ontstane koorts
kloppende hoofdpijn
migraine met bonzende pijn
acute keelontsteking
amandelontsteking
oorontsteking
sinusitis
hersencongestie
meningitisachtige symptomen
rode warme huid

De pijn wordt vaak beschreven als kloppend of bonzend.

 

Ziekten die vaak met Belladonna worden geassocieerd

acute infecties met hoge koorts
tonsillitis
otitis media
sinusitis
zonnesteek
acute migraine
koortsdelirium bij kinderen

 

Gebruik bij palliatieve patiënten

Bij palliatieve zorg kan Belladonna soms gebruikt worden bij:

acute ontstekingspijnen
kloppende hoofdpijn
hersencongestie
koorts met delirium
plots ontstane ontstekingsreacties

 

Verlangens

citroen
zure dranken
limonade

 

Aversie

melk

 

Zaken die klachten verbeteren

rust
duisternis
stilte
liggen

 

Zaken die klachten verergeren

licht
lawaai
aanraking
schokken of beweging
middag en avond

 

Meest gebruikte potenties

D6 of D12: vaak gebruikt bij acute ontstekingen zoals keelpijn, koorts of oorontsteking

C30: vaak gebruikt bij acute koortsziekten en migraine

C200: bij zeer intense acute toestanden zoals delirium of hevige koortsreacties

 

Repertorisatietermen

Mentale en emotionele symptomen

Delirium, sees frightful images
Delier, ziet angstaanjagende beelden

 

Fear, imaginary things
Angst voor denkbeeldige dingen

 

Algemene symptomen

Fever, heat, intense
Koorts, intense hitte

 

Modaliteiten

Generalities, light aggravates
Algemeen, licht verergert

 

Generalities, noise aggravates
Algemeen, lawaai verergert

 

Lichamelijke symptomen

Head, pain, throbbing
Hoofd, pijn, kloppend

 

Throat, inflammation, tonsils
Keel, ontsteking van de amandelen

 

Diagnose

Inflammation, acute
Ontsteking, acuut

 

Vergelijkbare middelen

Aconitum napellus
Dit middel lijkt op Belladonna bij acute koorts. Aconitum past echter beter wanneer de klachten ontstaan na koude wind of shock en wanneer er intense angst voor de dood aanwezig is.

 

Stramonium
Dit middel heeft nog sterkere delirium en angstbeelden dan Belladonna. De angst en het geweld zijn extremer en de patiënt wil vaak niet alleen zijn.

 

Hyoscyamus
Hier zien we eerder hysterisch of seksueel getint gedrag met wantrouwen en jaloezie. De agressie is minder explosief dan bij Belladonna.

 

Ferrum phosphoricum
Dit middel past bij beginnende ontstekingen met mildere symptomen. De klachten zijn minder heftig en er is minder roodheid en congestie dan bij Belladonna.